२०४९ सालमा स्थापना भएको काभ्रे माध्यमिक विद्यालय बनेपा, संस्थागत विद्यालयहरु मध्येकै छुट्टै विशेषता बोकेको नाफा रहित शैक्षिक गुठीबाट सञ्चालित विद्यालय हो । विगतमा एस.एल.सीको नतिजा प्रकाशनमा वोर्ड प्रथम, वोर्ड टपटेन भित्र पर्न सफल भएको विद्यालय काभ्रे मा.वि.का प्रिन्सिपल कुमार मानन्धरले २०६१ सालदेखि जिम्मेवारी समाल्नु भएको हो । माध्यमिक तह सम्म अध्यापन हुने उक्त विद्यालयमा कक्षा ११ र १२ सम्म विद्यार्थीहरुले अध्ययन गर्न सक्छन् । विज्ञान, व्यवस्थापन र कानुन शंकायमा अध्यापन हुने विद्यालयको शैक्षिक स्तरीयता र आधुनिक शिक्षण शिकाई पद्धतिको विकास, शैक्षिक सुधारका कृयाकलाप सन्दर्भमा प्रिन्सिपल मानन्धरसँग रेडियो एवीसी एफ.एममा गरिएको कुराकानीको मुख्य अंश यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ ।
एस.ई.ई परीक्षाको नतिजा सार्वजनिक सँगै कक्षा ११ र १२ मा अध्यनका लागि विद्यार्थीहरु विद्यालय छनौटको लागि तीव्ररुपमा दौडेका छन् । हाम्रो काभ्रे मा.वि. मा भर्ना अभियान कुन रुपमा अघि बढेको छ ?
इस.ई.ई. परीक्षाको नतिजा सार्वजनिक सँगै अभिभावक वर्ग आफ्नो सन्ततीलाई गुणस्तरीय शिक्षा प्रदानका लागि राम्रो शैक्षिक संस्थाको खोजिमा दौडनु स्वभाविक हो । हाम्रो विद्यालयमा पनि अभिभावक र विद्यार्थीहरु शैक्षिक वातावरण बुझ्न आउने क्रम निरन्तर चलेको छ । हाम्रो काभ्रे मा.वि. नाफा रहित शैक्षिक गुठीद्वारा सञ्चालित विद्यालय हो । विद्यार्थीहरुबाट लिएको शुल्कबाट शैक्षिक कृयाकलाप, स्तर बृद्धि र प्रशासनिक कार्य सञ्चालनको लागि खर्च गरिन्छ । नाफा कमाउने उद्देश्य छैन । न्यूनतम शुल्कमा विद्यार्थीहरुको मनोभावना, इच्छा, क्षमताको सही सदुपयोग गरी दक्ष अनुभवि शिक्षकहरुबाट अध्यापन गरिन्छ ।
काभ्रे मा.वि. को शैक्षिक विशेषता के के हुन् ?
२०४९ सालमा सामाजिक र प्रशासनिक क्षेत्रमा योगदान पु¥याउनु भएका व्यक्तिहरुको संलग्नतामा विद्यालय सञ्चालित छ । विगत ३० वर्ष देखि निरन्तर रुपमा शैक्षिक दख्खल प्राप्त गरेका शिक्षक वर्गहरुबाट अध्यापन गरिन्छ । त्यस्तै गरी मनोरम शैक्षिक वातावरण, कोलाहलबाट निक्कै टाढा रहेको बनेपा बुडोलको हाइटमा आफ्नै भवनबाट शिक्षण सिकाई गरिन्छ । बैज्ञानिक, समय सापेक्ष शिक्षण सिकाई नै हाम्रो मुख्य लक्ष्य हो । हाल सम्म यस विद्यालयबाट उत्पादन भएका २ हजार विद्यार्थीहरु कतिपय डाक्टर, इन्जीनियर छन त कतिपय बैँक तथा वित्तीय क्षेत्रमा त्यस्तै सरकारी उच्च तहमा समेत रोजगारीमा कार्य गरेका छन् । व्यवहारिक र सिप सहितको शिक्षा आजको आवश्यकता हो । समय सापेक्ष शिक्षा प्रदान गर्न सकेका छौँ । विज्ञान, व्यवस्थापन र कानुन शंकायको अध्यापन गरिन्छ । शैक्षिक सुधारका कार्यक्रमहरु निरन्तर गर्न सक्नु नै हाम्रो शैक्षिक विशेषता हो भन्ने म ठान्दछु ।
कोभिड–१० प्रकोपको महामारीले शिक्षा क्षेत्रलाई पनि नराम्ररी प्रभावित गरेको छ । यो अवधिमा विद्यार्थीहरुको शिक्षण सिकाईमा असर गरेको छ । शिक्षण सिकाईको व्यवस्थापन कसरी मिलाउनु भयो ?
कोभिड–१९ प्रकोपले यातायात, पर्यटन, व्यवसायिक क्षेत्र, शिक्षा क्षेत्र सबै प्रभावीत भएका छन् । यो समयमा विद्यार्थीहरुको शिक्षण सिकाई प्रभावित बन्न पुग्यो । गत शैक्षिक शत्रमा ३ महिना सम्म विद्यार्थीहरुको सिकाईमा असर ग¥यो । त्यस पछि हामीले प्रविधिको प्रयोग गरी अनलाइन शिक्षा प्रदान गर्ने नीति अवलम्वन ग¥यौँ र पाठ्य भार अनुरुप नै शिक्षण सिकाई ग¥यौ । समस्या र चुनौतीको चाङलाई चिर्दै परिणाम मुखि शिक्षा प्रदान गर्न हामी लागि प¥यौँ ।
कोभिड १९ को कारण आर्थिक अभाव हुदाँ अभिभावकहरुलाई विद्यालयमा मासिक शुल्क तिर्न कठिन भयो यो अवधिमा छुटको व्यवस्था चाँहि किन गर्नुभएन ?
कोभिड–१९ को कारण अभिभावकमा आर्थिक अभाव हुन् । स्वभाविक हो । “अप्ठ्यारोलाई सहजता प्रदानका लागि हामीले शैक्षिक शत्रको ५ महिना पछि मात्र शुल्क लिने कार्य ग¥यौँ । छुट दिने कार्यभने गर्न सकेनौँ किनकी विद्यार्थीहरुको शूल्कबाट नै विद्यालय चल्नु पर्ने शिक्षकहरुलाई तलब, प्रशासनिक खर्च सबै गर्नु पर्ने हुँदा छुट दिन सकिएन् । हाम्रो विद्यालयको शुल्क निर्धारण राज्यले निर्धारित गरेका मापदण्ड अनुरुप बैज्ञानिक ढङ्गबाट नै गरिएको छ । अभिभावकको ढाड सेक्ने गरी छैन् । ”
विद्यार्थीहरुलाई अध्यन गर्ने विषय छनौट गर्दा कस्ता के कुरामा ध्यान दिनुपर्छ भन्ने सुझाव दिन चाहनु हुन्छ ?
विगतमा आफूले अध्यन गर्दा प्राप्त गरको उपलब्धीको अवस्था नियाल्नु प¥यो । अध्यन गरी अन्तिम गन्तव्य के हो त्यस विषयमा ध्यान दिनु प¥यो । विषय छनौट गर्दा घर परिवारको आर्थिक अवस्था, अध्यन गर्ने आफ्नो इच्छा , चाहना दृढ अठोट के छ त्यसलाई पनि ध्यान दिनुपर्छ । त्यस्तै विज्ञान, व्यवस्थापन, कानुन, शिक्षा शंकाय तथा मानविकी के अध्यन गर्ने हो सोच विचार गरेर निर्केथोल गर्नुपर्छ । विशिष्टता हाँसिल गर्ने गरी अध्यन गर्दा सबै विषयको उपयोगीता राम्रो छ । विचमा छोड्ने कार्य गर्नु भएन् निश्चीत उद्देश्य प्राप्तीको लागि दृढ अठोटका साथ निरन्तर अध्ययन गरी अघि बढ्नु पर्छ । कक्षा ११ र १२ अध्यनका लागि अन्यन्त्र जिल्ला जानुपर्ने अवस्था छैन काभ्रे जिल्लाका शैक्षिक संस्थाहरु नै उपयुक्त छन् ।
अन्त्यमा के भन्न चाहनु हुन्छ ?
पुरानो शैक्षिक धरोहरको रुपमा विकसित भएको कोभ्रे मा.विमा अनुभवि तालिम प्राप्त शिक्षकहरुबाट अध्यापन गरिन्छ । विहान कलेज पढाउने दिउँसो माध्यमिक तहसम्म पढाउने शिक्षकहरु हुनु हुन्छ । विद्यालयको उद्देश्य विद्यार्थीहरुको इच्छा, चाहना, मनोभावना अनुसार समय सापेक्ष बैज्ञानिक, आधुनिक शिक्षा प्रदान गरेका छौँ । नाफा रहित शैक्षिक संस्था हो । विद्यार्थीको चौतर्फी विकास हुने शिक्षा प्रदान गरेका छौँ । शैक्षिक वातावरण के छ अभिभावक वर्गलाई र विद्यार्थीहरुलाई विद्यालय भ्रमण गरी विगत र बर्तमान शैक्षिक अवस्थालाई नियालेर निर्णय गर्न आग्रह गर्न चाहन्छु । उत्पादनलाई उद्योग सँग जोडेर रोजगार मुलक शिक्षाको खाँचो छ । देशको समग्र विकासलाई आत्मसात गर्ने गरी शिक्षा नीति अवलम्वन गर्नु आवश्यक माध्यामिक देखि उच्च शिक्षा हाँसिलको लागि उपत्यका धाउनु पर्ने अवस्था छैन । काभ्रे जिल्ला नै शैक्षिक विकासको हव बनेको छ ।